Oktay AKTAŞ kaleme aldı...

Hiç bitmeyecek bir acı Hocalı katliamı ve soykırımı. Hocalı, Azerbaycan’ın Karabağ Bölgesinin en önemli yerleşim merkezlerinden birisidir. Ağdam, Şuşa, Hankendi ve Askeran yolları üzerinde yer alan ve Karabağ için çok önemli ve stratejik konuma sahip bir kasabadır. Hocalı aynı zamanda sadece bir kasaba değil, asırlarca Türk Tarihinin ve Türk Kültürünün hayat bulduğu kadim bir yerdir. Hocalının katliamdan önceki nüfusu 7 binden fazla idi. Bazı kaynaklarda bu rakam 10 bin olarakta bilinmektedir. Hocalı aynı zamanda Dağlık Karabağ Bölgesinin en önemli ulaşım noktalarından birisidir. Hocalı kasabası, Ermeni güçleri için önemli bir askeri hedef niteliği taşıyordu. Kasaba, Hankendi ile Ağdam’ı bağlayan yolun üzerinde bulunup ayrıca bölgenin tek havalimanına da sahip olması, Ermeniler için ele geçirilmesi gereken en önemli hedef haline getirmişti.

Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri başta Hocalı Kasabası’ndan Ermenilerin işgali altında olan Hankendi’yi sürekli olarak top ateşine tutmuşlardır. Ama Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri hem düzenli bir ordu olmaması hem ellerindeki mühimmatın tükenmesi ve üstelik bunların üstüne de Rusya’nın 366. Alayı’nın Ermenilere verdiği büyük destek Hocalı’da Azerbaycan’ın gücünü kaybetmesine sebep olmuş ve Hocalı Kasabası tamamen Ermeni ablukası altında kalmıştır. Hocalı, 30 Ekim 1991 Tarihinden itibaren kara yoluyla ulaşıma kapanmış ve tek ulaşım aracı olarak havayolu ile ulaşım kalmıştır. 20 Kasım 1991’de Hocavend semalarında içinde Azerbaycan devlet yetkilileri, Rus ve Kazak gözlemciler dâhil 20 kişinin bulunduğu, Azerbaycan’ın elinde bulunan tek helikopterininde Ermeni kuvvetleri tarafından vurulması ile  hava ulaşımı da kesilmiştir. Öte yandan Hocalı kasabası, malum saldırı öncesi birkaç aydır elektrik ve gazı da kesilmiştir.

25-26 Şubat 1992 Tarihlerinde Ermeniler, 366’ncı Rus alayı ile birlikte Karabağ’daki Hocalı Kasabasına saldırarak, tarihin acımasız katliamlarından birini yapmıştır. Hocalı kasabasını tamamen yakan Ermenilerin katlettiği Azerbaycan Türklerinin sayısı, resmi bilgilere göre, 613’tür. Bunlardan 106’sı kadın, 63’ü çocuk 70’i de yaşlı insanlardır. Cesetlerin çoğu da yakılmıştır. 76’sı çocuk 487 kişi de ağır yaralanmıştır. İnsanın hafızasının almadığı işkenceler uygulanan 1.275 kişi de esir alınmıştır. Bunlardan 800’ü daha sonra serbest bırakılmıştır. Ancak, 500’e yakın Azerbaycan Türk’ü yıllardır kayıp idi. Ama şimdi kayıp olan bu 500 Azerbaycan Türk’ünün toplu mezarları yeni yeni bulunmaktadır.

Hocalı’daki vahşet ve katliam, Ermenilerin “Büyük Ermenistan” hayali çerçevesinde, 1987 yılından itibaren, Ermeni lobisi ile birlikte yeni hedef olarak seçilen Karabağ Bölgesinin Azerbaycan Türklerinden boşaltılması amacına yönelik olarak gerçekleştirildi. Ermenilerin ‘toprak genişletmek’ arzusuna, tarihi Türk düşmanlığı ve nefreti de eklenerek işlenen bu katliamlar, çağımızın en büyük zulmü ve katliamıdır. Hocalı’da yapılan bu soykırım,  Azerbaycan Türklerine karşı değil, aslında tüm insanlığa karşı işlenmiş ve tarifi imkânsız bir insanlık suçudur.

Karabağ Savaşı'nda Ermenilerin Azerbaycan Türklerine karşı gerçekleştirdikleri en zalimce katliam Hocalı'da yaşandı. Ermenilerin katıl bir yaratık oldukları, insanlıktan bi haber oldukları böylece kanıtlanmıştır.

Hocalı, 2. Karabağ zaferinden sonra tekrar Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne katılmıştır ve yaklaşık 3 yıldır Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü içerisindedir. Hocalı’da yeniden yapılan evler ve binalarla Hocalı’ya geri dönüşler başlamış ve insanlar normal yaşamlarına geri dönmüşlerdir. Buda tüm Azerbaycanlıları mutlu etmiştir. 

Başta Hocalı olmak üzere tüm şehitlerimizin ruhları şad, mekanları cennet olsun.

Hocalıyı unutmadık unutturmayacağız.